kutsalRuh
Ruhani Lider
Bir tarayıcı eklentisi ekran görüntüsü almayı, metin çevirmeyi veya sekmeleri düzenlemeyi kolaylaştırabilir. Fakat her küçük ihtiyaç için yeni eklenti kurmak, tarayıcıyı zamanla karmaşıklaştırır. Kurulumdan önce iki soruyu yanıtlamak yararlıdır: Bu işlevi gerçekten kullanacak mıyım ve eklenti bu işi yapmak için hangi verilere erişmek istiyor?
İşlev ile izin arasında ilişki arayın
Bazı eklentiler açık sayfanın içeriğini okumadan görevini yapamaz. Örneğin sayfadaki metni değiştiren bir araç, ilgili sayfa verisine erişim isteyebilir. Ancak tek bir sitede kullanılacak basit bir araç bütün sitelerde sürekli erişim istiyorsa, bunun gerekçesini araştırın. İzin talebi tek başına kötü niyet kanıtı değildir; açıklama ile ihtiyacın birbiriyle uyumlu olması gerekir.
Chrome'un eklenti yönetimi rehberi, bazı eklentilerde site verisi erişiminin belirli sitelerle veya kullanım anıyla sınırlandırılabildiğini açıklar. Kullanılabilen seçenekler eklentiye ve tarayıcıya göre değişebilir. Kurulum ekranındaki metni geçmek yerine okuyun; daha sonra eklentinin ayrıntılarından erişim kapsamını yeniden kontrol edin. İhtiyaçtan geniş bir izni kabul etmek zorunda değilsiniz.
Mağaza sayfasını bir bütün olarak değerlendirin
Geliştiricinin kimliği, açıklamanın tutarlılığı, destek bağlantısı ve gizlilik bilgileri önemlidir. Yüksek puan veya çok sayıda kullanıcı tek başına güvence sayılmaz. Yorumlarda anlatılan sorunların güncel sürümle ilgili olup olmadığına bakın. Benzer isimli eklentiler arasında karışıklık yaşamamak için gerçek geliştiricinin sitesindeki bağlantıyla mağaza kaydını karşılaştırabilirsiniz.
Eklentinin vaatlerini de ölçülü değerlendirin. Bir tıklamayla bütün reklamları, güvenlik risklerini veya bilgisayar sorunlarını çözdüğünü söyleyen belirsiz iddialar yeterli açıklama değildir. Aracın tam olarak ne yaptığını anlayamıyorsanız kurmayı ertelemek mantıklıdır. Tarayıcının kendi özelliği aynı ihtiyacı karşılıyorsa ayrı bir yazılım eklemeniz gerekmeyebilir.
Kurulumdan sonra kısa bir deneme yapın
Önce ihtiyaç duyduğunuz tek işlevi deneyin. Tarayıcı davranışı beklenmedik biçimde değişti mi, arama motoru veya açılış sayfası farklılaştı mı, ilgisiz bildirimler başladı mı? Bir sorun varsa eklentiyi devre dışı bırakıp durumun değişip değişmediğini kontrol edebilirsiniz. Aynı anda birçok eklenti kurmak, hangi değişikliğin neye bağlı olduğunu anlamayı zorlaştırır.
İş veya okul cihazlarında kurumun yazılım kurallarına uyun. Kendi hesabınızda kurabildiğiniz bir eklentinin kurum verileriyle kullanılmasına izin verildiğini varsaymayın. Özellikle sayfa içeriğini başka bir hizmete gönderen araçlarda hangi verinin nereye aktarıldığını öğrenin. Bir belgenin tarayıcıda açılmış olması, içeriğinin üçüncü bir hizmetle paylaşılabileceği anlamına gelmez.
Zaman zaman eklenti listesini gözden geçirip kullanmadıklarınızı kaldırın. Bir aracın aylar önce yararlı olması bugün hâlâ gerekli olduğunu göstermez. Güncelleme sırasında yeni izin istendiğinde de bunu sıradan bir onay ekranı olarak geçmeyin. İzin değişikliğinin yeni işlevle ilişkisini okuyun.
Az sayıda, işlevi anlaşılır ve erişimi kontrol edilmiş eklentiyle çalışmak günlük kullanımı sadeleştirir. Amaç her eklentiden şüphe etmek değil, tarayıcınızda hangi aracın hangi nedenle bulunduğunu ve neye eriştiğini bilmektir.
Bir eklentiyi kaldırdıktan sonra aynı işlevin başka bir kurulu araçta bulunup bulunmadığını da gözden geçirin. Benzer görevi yapan birkaç aracın birlikte çalışması kafa karıştırabilir. Hangi eklentinin ne zaman kullanıldığını kısa bir listeyle belirlemek, gereksiz kurulumları fark etmeyi kolaylaştırır.
İşlev ile izin arasında ilişki arayın
Bazı eklentiler açık sayfanın içeriğini okumadan görevini yapamaz. Örneğin sayfadaki metni değiştiren bir araç, ilgili sayfa verisine erişim isteyebilir. Ancak tek bir sitede kullanılacak basit bir araç bütün sitelerde sürekli erişim istiyorsa, bunun gerekçesini araştırın. İzin talebi tek başına kötü niyet kanıtı değildir; açıklama ile ihtiyacın birbiriyle uyumlu olması gerekir.
Chrome'un eklenti yönetimi rehberi, bazı eklentilerde site verisi erişiminin belirli sitelerle veya kullanım anıyla sınırlandırılabildiğini açıklar. Kullanılabilen seçenekler eklentiye ve tarayıcıya göre değişebilir. Kurulum ekranındaki metni geçmek yerine okuyun; daha sonra eklentinin ayrıntılarından erişim kapsamını yeniden kontrol edin. İhtiyaçtan geniş bir izni kabul etmek zorunda değilsiniz.
Mağaza sayfasını bir bütün olarak değerlendirin
Geliştiricinin kimliği, açıklamanın tutarlılığı, destek bağlantısı ve gizlilik bilgileri önemlidir. Yüksek puan veya çok sayıda kullanıcı tek başına güvence sayılmaz. Yorumlarda anlatılan sorunların güncel sürümle ilgili olup olmadığına bakın. Benzer isimli eklentiler arasında karışıklık yaşamamak için gerçek geliştiricinin sitesindeki bağlantıyla mağaza kaydını karşılaştırabilirsiniz.
Eklentinin vaatlerini de ölçülü değerlendirin. Bir tıklamayla bütün reklamları, güvenlik risklerini veya bilgisayar sorunlarını çözdüğünü söyleyen belirsiz iddialar yeterli açıklama değildir. Aracın tam olarak ne yaptığını anlayamıyorsanız kurmayı ertelemek mantıklıdır. Tarayıcının kendi özelliği aynı ihtiyacı karşılıyorsa ayrı bir yazılım eklemeniz gerekmeyebilir.
Kurulumdan sonra kısa bir deneme yapın
Önce ihtiyaç duyduğunuz tek işlevi deneyin. Tarayıcı davranışı beklenmedik biçimde değişti mi, arama motoru veya açılış sayfası farklılaştı mı, ilgisiz bildirimler başladı mı? Bir sorun varsa eklentiyi devre dışı bırakıp durumun değişip değişmediğini kontrol edebilirsiniz. Aynı anda birçok eklenti kurmak, hangi değişikliğin neye bağlı olduğunu anlamayı zorlaştırır.
İş veya okul cihazlarında kurumun yazılım kurallarına uyun. Kendi hesabınızda kurabildiğiniz bir eklentinin kurum verileriyle kullanılmasına izin verildiğini varsaymayın. Özellikle sayfa içeriğini başka bir hizmete gönderen araçlarda hangi verinin nereye aktarıldığını öğrenin. Bir belgenin tarayıcıda açılmış olması, içeriğinin üçüncü bir hizmetle paylaşılabileceği anlamına gelmez.
Zaman zaman eklenti listesini gözden geçirip kullanmadıklarınızı kaldırın. Bir aracın aylar önce yararlı olması bugün hâlâ gerekli olduğunu göstermez. Güncelleme sırasında yeni izin istendiğinde de bunu sıradan bir onay ekranı olarak geçmeyin. İzin değişikliğinin yeni işlevle ilişkisini okuyun.
Az sayıda, işlevi anlaşılır ve erişimi kontrol edilmiş eklentiyle çalışmak günlük kullanımı sadeleştirir. Amaç her eklentiden şüphe etmek değil, tarayıcınızda hangi aracın hangi nedenle bulunduğunu ve neye eriştiğini bilmektir.
Bir eklentiyi kaldırdıktan sonra aynı işlevin başka bir kurulu araçta bulunup bulunmadığını da gözden geçirin. Benzer görevi yapan birkaç aracın birlikte çalışması kafa karıştırabilir. Hangi eklentinin ne zaman kullanıldığını kısa bir listeyle belirlemek, gereksiz kurulumları fark etmeyi kolaylaştırır.