kutsalRuh
Ruhani Lider
“Bilimsel bir çalışmada gösterilmiş” cümlesi tek başına yeterli bilgi vermez. Hangi uygulamanın, kimlerde, neyle karşılaştırıldığı ve hangi sonucun ölçüldüğü bilinmeden bir araştırmanın ne söylediğini anlayamayız. Bioenerji araştırmalarını okurken de başlangıç noktası çalışmanın etkileyici başlığı değil, sorduğu sorudur.
Bir makalenin tamamını teknik ayrıntılarıyla çözmek zorunda değilsiniz. Aşağıdaki sorular, araştırma haberlerini ve paylaşılan makaleleri daha dikkatli değerlendirmek için pratik bir yol sunar.
Önce uygulamanın tarifini bulun. Çalışma yüz yüze mi yapılmış, ne kadar sürmüş, kaç görüşme düzenlenmiş? “Enerji çalışması” gibi geniş bir ad altında birbirinden farklı uygulamalar bulunabilir. Bir yöntemin sonucunu, yalnızca benzer isim taşıyan bütün yöntemlere aktarmak doğru olmaz.
Katılımcıların özellikleri de önemlidir. Belirli bir yaş grubunda veya belirli koşullarda elde edilen sonuç, başka herkes için aynı sonucu garanti etmez. Makalenin özetinde bu ayrıntılar yoksa yöntem bölümüne bakmak gerekir.
Bir grubun uygulama öncesine göre daha iyi hissetmesi ilgi çekicidir; fakat değişimin nedenini tek başına açıklamaz. Aynı süreyi sessizce dinlenerek geçiren kişilerde ne olduğu da sonucu yorumlarken önem taşıyabilir.
Kontrol grubu, araştırılan uygulamanın karşılaştırıldığı gruptur. Bu gruba standart bakım, başka bir uygulama veya araştırmanın sorusuna uygun bir karşılaştırma koşulu sağlanabilir. Karşılaştırmanın nasıl kurulduğunu NCCIH'nin araştırma tasarımı açıklaması sade örneklerle ele alır.
Katılımcıların veya değerlendirmeyi yapanların kimin hangi uygulamayı aldığını bilmesi, sonuçların değerlendirilmesini etkileyebilir. Körleme, bu bilginin ilgili kişilerden saklanmasıyla yanlılık olasılığını azaltmayı amaçlar. Bu, katılımcıların bilerek yanlış söylediği anlamına gelmez.
Bir makalede “kör çalışma” yazmasıyla yetinmeyin; kimlerin körlendiğini okuyun. Katılımcı, uygulayıcı ve sonuçları değerlendiren araştırmacı farklı kişiler olabilir. Uygulamanın yapısı nedeniyle herkesin körlenemediği durumlarda bunun bir sınırlılık olarak açıklanması gerekir. NCCIH'nin yanlılığı azaltma bölümü bu ayrımı değerlendirmek için başlangıç sağlar.
Az sayıda kişiyle yapılan bir araştırma yeni bir soru doğurabilir; ancak sonuçları daha belirsiz olabilir. Katılımcı sayısının yüksek olması da kötü tasarlanmış bir araştırmayı kendiliğinden düzeltmez.
Başlayanların kaçının çalışmayı tamamladığını ve ayrılma nedenlerinin açıklanıp açıklanmadığını kontrol edin. Yalnızca tamamlayanların olumlu sonuçları aktarılıyorsa resmin bir bölümü eksik kalabilir. Örneklem büyüklüğünün etkisi için NCCIH'nin çalışma büyüklüğü rehberine bakılabilir.
İstatistiksel olarak anlamlı bulunan bir fark, kişi için mutlaka büyük veya önemli bir değişiklik değildir. Ölçülen sonucun ne olduğunu ve farkın büyüklüğünü birlikte değerlendirmek gerekir. Kısa süreli rahatlık puanı ile bir hastalığın seyri aynı ölçüm değildir.
Ayrıca tek bir araştırmanın sonucu son söz sayılmaz. Başka ekiplerin bulguları, takip süresi ve araştırmanın mali destek bilgileri de değerlendirmeye katılır. NCCIH'nin sonuçları yorumlama bölümü, klinik önem ile istatistiksel anlamlılığı ayrı ele alır.
Bir çalışmayı forumda paylaşırken yöntem, katılımcı sayısı, karşılaştırma, ölçülen sonuç ve sınırlılıklar için birer cümle yazmak iyi bir alışkanlıktır. Böylece “kanıtlandı” gibi geniş bir hüküm yerine, araştırmanın gerçekten cevapladığı soru konuşulabilir.
Bir makalenin tamamını teknik ayrıntılarıyla çözmek zorunda değilsiniz. Aşağıdaki sorular, araştırma haberlerini ve paylaşılan makaleleri daha dikkatli değerlendirmek için pratik bir yol sunar.
Araştırmada tam olarak ne yapılmış?
Önce uygulamanın tarifini bulun. Çalışma yüz yüze mi yapılmış, ne kadar sürmüş, kaç görüşme düzenlenmiş? “Enerji çalışması” gibi geniş bir ad altında birbirinden farklı uygulamalar bulunabilir. Bir yöntemin sonucunu, yalnızca benzer isim taşıyan bütün yöntemlere aktarmak doğru olmaz.
Katılımcıların özellikleri de önemlidir. Belirli bir yaş grubunda veya belirli koşullarda elde edilen sonuç, başka herkes için aynı sonucu garanti etmez. Makalenin özetinde bu ayrıntılar yoksa yöntem bölümüne bakmak gerekir.
İyileşme hangi grupla karşılaştırılmış?
Bir grubun uygulama öncesine göre daha iyi hissetmesi ilgi çekicidir; fakat değişimin nedenini tek başına açıklamaz. Aynı süreyi sessizce dinlenerek geçiren kişilerde ne olduğu da sonucu yorumlarken önem taşıyabilir.
Kontrol grubu, araştırılan uygulamanın karşılaştırıldığı gruptur. Bu gruba standart bakım, başka bir uygulama veya araştırmanın sorusuna uygun bir karşılaştırma koşulu sağlanabilir. Karşılaştırmanın nasıl kurulduğunu NCCIH'nin araştırma tasarımı açıklaması sade örneklerle ele alır.
Körleme neyi azaltmaya çalışır?
Katılımcıların veya değerlendirmeyi yapanların kimin hangi uygulamayı aldığını bilmesi, sonuçların değerlendirilmesini etkileyebilir. Körleme, bu bilginin ilgili kişilerden saklanmasıyla yanlılık olasılığını azaltmayı amaçlar. Bu, katılımcıların bilerek yanlış söylediği anlamına gelmez.
Bir makalede “kör çalışma” yazmasıyla yetinmeyin; kimlerin körlendiğini okuyun. Katılımcı, uygulayıcı ve sonuçları değerlendiren araştırmacı farklı kişiler olabilir. Uygulamanın yapısı nedeniyle herkesin körlenemediği durumlarda bunun bir sınırlılık olarak açıklanması gerekir. NCCIH'nin yanlılığı azaltma bölümü bu ayrımı değerlendirmek için başlangıç sağlar.
Kaç kişi katılmış, kaç kişi tamamlamış?
Az sayıda kişiyle yapılan bir araştırma yeni bir soru doğurabilir; ancak sonuçları daha belirsiz olabilir. Katılımcı sayısının yüksek olması da kötü tasarlanmış bir araştırmayı kendiliğinden düzeltmez.
Başlayanların kaçının çalışmayı tamamladığını ve ayrılma nedenlerinin açıklanıp açıklanmadığını kontrol edin. Yalnızca tamamlayanların olumlu sonuçları aktarılıyorsa resmin bir bölümü eksik kalabilir. Örneklem büyüklüğünün etkisi için NCCIH'nin çalışma büyüklüğü rehberine bakılabilir.
Sonuç günlük yaşamda ne ifade ediyor?
İstatistiksel olarak anlamlı bulunan bir fark, kişi için mutlaka büyük veya önemli bir değişiklik değildir. Ölçülen sonucun ne olduğunu ve farkın büyüklüğünü birlikte değerlendirmek gerekir. Kısa süreli rahatlık puanı ile bir hastalığın seyri aynı ölçüm değildir.
Ayrıca tek bir araştırmanın sonucu son söz sayılmaz. Başka ekiplerin bulguları, takip süresi ve araştırmanın mali destek bilgileri de değerlendirmeye katılır. NCCIH'nin sonuçları yorumlama bölümü, klinik önem ile istatistiksel anlamlılığı ayrı ele alır.
Bir çalışmayı forumda paylaşırken yöntem, katılımcı sayısı, karşılaştırma, ölçülen sonuç ve sınırlılıklar için birer cümle yazmak iyi bir alışkanlıktır. Böylece “kanıtlandı” gibi geniş bir hüküm yerine, araştırmanın gerçekten cevapladığı soru konuşulabilir.