Mohs Sertlik Ölçeği Nedir? Sert Bir Taş Neden Kırılabilir?

kutsalRuh

Ruhani Lider
Bir taşın sertliği yüksekse yere düştüğünde zarar görmeyeceğini düşünmek yaygın bir yanılgıdır. Mohs sertlik ölçeği, esas olarak çizilmeye karşı direnci karşılaştırır. Darbeye dayanma, çatlama veya belirli çevre koşullarından etkilenme ise başka özelliklerle ilgilidir. Takı ya da koleksiyon parçası seçerken tek bir sayıya bakmak bu yüzden yeterli değildir.

GIA'nın taş dayanıklılığı açıklaması, sertlik, tokluk ve kararlılığı ayrı değerlendirir. Sertlik çizilmeye; tokluk kırılma ve çentiklenmeye; kararlılık ise ısı, ışık ve kimyasallar gibi etkenlere karşı davranışa ilişkindir. Bu özellikler birlikte düşünülmediğinde sert bir taşın neden hassas bakım isteyebildiği anlaşılamayabilir.

Ölçek bir çizilme sıralamasıdır

Mohs ölçeği talktan elmasa uzanan, birden ona kadar numaralanmış karşılaştırmalı bir sıralama kullanır. Sayılar eşit aralıklı bir dayanıklılık ölçümü değildir. Sekiz değerindeki bir taşın dört değerindekinden tam iki kat sert olduğu söylenemez. Bu nedenle sayıyı matematiksel bir oran gibi kullanmak yanlış bir sonuç verir.

Gündelik kullanımda sertlik, bir taşın başka yüzeylerle temasında çizilme ihtimalini anlamaya yardımcı olabilir. Ancak yüzeyin durumu, temas biçimi ve kullanılan nesnenin özellikleri de önemlidir. Sadece camı çizdiği için bir parçanın elmas olduğunu düşünmek doğru değildir; camdan daha sert başka malzemeler de vardır. Tek bir deneme kimliği belirlemez.

Evde çizme testi neden iyi bir başlangıç değildir?

Değer verdiğiniz bir taş üzerinde bıçak, çivi veya başka taşla deneme yapmak kalıcı hasara yol açabilir. Sonucun yorumlanması da kolay değildir. Yüzeyde kalan bir iz gerçek çizik olmayabilir; kaplama veya dolgu varsa deney daha da karmaşık hale gelir. Kimliği öğrenmek için parçayı zedelemek, sonradan yapılacak değerlendirmeyi de güçleştirebilir.

Bunun yerine ölçü, ağırlık, fotoğraf ve varsa satın alma bilgilerini toplayabilirsiniz. Kesin tanımlama gerektiğinde uygun gemolojik inceleme seçilir. İnternetteki hızlı test videoları, kullanılan örneğin bütün özelliklerini göstermeyebilir. Aynı işlemi farklı bir taşta uygulamak aynı güvenilirlikte sonuç vereceği anlamına gelmez. Özellikle takıya montelenmiş taşlarda hasar riski artabilir.

Kullanım amacına göre düşünün

Her gün takılan bir yüzük, vitrinde duran bir mineral örneğinden daha fazla darbeye ve sürtünmeye maruz kalır. Kolye, küpe ve yüzük için aynı dayanıklılık beklentisi olmayabilir. Taşın kesimi, açıkta kalan köşeleri ve montürün koruyuculuğu da kullanımda önem kazanır. Yalnızca yüksek sertlik değeri, bütün tasarımların uygun olduğunu göstermez.

Saklama sırasında taşların birbirine sürtünmesini azaltmak basit bir önlemdir. Fakat her taşı aynı sıvıda bekletmek veya aynı cihazla temizlemek başka bir konudur; sertlik sayısı temizlik yöntemini belirlemez. Malzeme ve varsa işlemler bilinmelidir. Genel bakım çerçevesi için forumdaki doğal taşları temizleme ve saklama yazısına bakabilirsiniz.

Mohs değeri yararlı bir bilgidir, fakat taşın bütün davranışını özetleyen bir kalite notu değildir. Sertlik, darbe direnci ve çevresel hassasiyet ayrı sorular olarak ele alındığında hem seçim hem de kullanım daha bilinçli hale gelir. Güzel bir parçayı korumak için önce hangi özelliğin hangi riski anlattığını bilmek gerekir.
 
Geri
Üst